Lublin
4-5 września 2026
„Ciemno wszędzie, głucho wszędzie – co to będzie, co to będzie?”
Słowa tak znane, że niemal natychmiast osuwają się w żart, a przecież powtarzane zupełnie serio każdego dnia przez wszystkich spoglądających bez złudzeń na współczesny świat. To one pierwsze padają ze sceny, gdy rozpoczyna się największe dzieło polskiej poezji dramatycznej, Dziady Adama Mickiewicza. To od nich też rozpocząć się powinno Narodowe Czytanie w roku 2026. Czas najwyższy usłyszeć je na nowo i w pełni – jakbyśmy słyszeli je po raz pierwszy: w grozie i zachwyceniu.
Dziady. Od-czytywanie to wydarzenie wpisujące się w Narodowe Czytanie Dziadów, ale zarazem łączące z nimi dwie jeszcze ważne lubelskie okoliczności: obecność w Bibliotece KUL Archiwum Filomatów, a w nim unikatowego rękopisu Dziadów cz. II, oraz fakt, że w Europejskiej Stolicy Kultury Lublin 2029 inaugurujemy właśnie Teatr Przemiany, projekt, dla którego dzieło Adama Mickiewicza ma znaczenie podstawowe, źródłowe.
Pierwsze – w planowanym wieloletnim cyklu – mickiewiczowskie Od-czytywanie ogniskujemy zatem na części II arcydramatu. Obejmować będzie jego sceniczne odczytanie wyreżyserowane przez Pawła Passiniego, wykłady zaproszonych uczonych, filozofów, literaturoznawców i teatrologów, koncert Adama Struga, wystawę rękopisów Mickiewicza oraz książkowe wydanie autografu Dziadów części II. Wszystko po to, żeby spróbować wydobyć Dziady spod gęby szkolnej lektury, źródła żartów i przedmiotu parodii. Od-czytać je, by je od-zyskać.
Zaczynamy od Mickiewicza, bo przecież „my z Niego wszyscy”, ale w kolejnych latach w ramach programu Teatr Przemiany w podobny sposób będziemy chcieli od-czytać Słowackiego, Wyspiańskiego, Osterwę i Grotowskiego.
Co to będzie, co to będzie…
Sprawdź program wydarzeń Od-czytywania
[Grafika: fragment rękopisu „Dziadów części II” Adama Mickiewicza, źródło: Biblioteka Uniwersytecka Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, Archiwum Filomatów, Rkp 731]